Op deze pagina bundelt het KWG een aantal resources en links over de discussie ‘Nederland kennisland’.

Rapporten:

• Kennis in Kaart, tweede rapport in deze serie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (2 november 2005). Deze keer worden zowel onderzoek als onderwijs meegenomen.
• Een vermogen betalen, ‘De financiering van universitair onderzoek’ (maart 2005, uitgave van de AWT). Aanbevelingen:
  1. Zet de tweede geldstroom zo in dat deze focus en massa in het universitaire onderzoek sterker bevordert.
  2. Breng meer samenhang aan binnen het EZ-deel van de derde geldstroom zodat dit de benutting van het universitaire onderzoek beter stimuleert.
  3. Vergroot het compartiment in het onderzoeksdeel van de eerste geldstroom dat afhankelijk is van het aantal uitgereikte diploma's.
  4. Herzie de matchingssystematiek zodanig dat financiers uitgaan van de stelregel dat zij de integrale kosten dienen te betalen tenzij er sprake is van een publiek wetenschappelijk belang.
  5. Maak de samenstelling van de strategische overwegingen component transparanter.
  6. Zet géén stappen om de eerste geldstroom verder te dynamiseren.
• Innovatie in Nederland, ‘De markt draalt en de overheid faalt’ (november 2004, uitgave van de Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde). Verzameling ‘preadviezen’, waarmee de samenstellers ‘de discussie rond innovatie [willen] proberen te gronden in deugdelijke economische beleidsanalyse, zonder te vervallen in ronkende retoriek en gebakken lucht’. Vooral hoofdstuk 6 heeft tot commotie geleid: hierin wordt door vergelijking van salarissen geconcludeerd dat er meer gebrek is aan economen dan aan bèta's.
• Vitalisering van de kenniseconomie, ‘Het beter ontwikkelen en benutten van de mogelijkheden van mensen als de sleutel voor een dynamische kenniseconomie’, advies van de Werkgroep dynamisering kennis- en innovatiesysteem van het Innovatieplatform. De commissie beveelt onder andere aan om de eerste geldstroom afhankelijk te maken van succes in tweede en derde geldstroom, en om ‘het thema onderwijs in 2005 nadrukkelijk op de agenda van het Innovatieplatform te plaatsen.’ Opmerkelijk dat voor dit laatste een extern advies nodig is ...
• Kennis in Kaart, een rapport van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (28 oktober 2004): een ‘gegevensbasis’ voor het HOOP 2004. Het is zelfs voor het eerst dat het ministerie zelf uitgebreide kengetallen publiceert over het hoger onderwijs, en deze zelfs samenvat in een aantal ranglijsten.
• Het Innovatieplatform heeft vier sleutelgebieden geidentificeerd (zie het persbericht, 5 oktober 2004). Dat zijn gebieden met een combinatie van bedrijvigheid en kennis, die in een duurzame groeimarkt de mondiale concurrentie aankan. Het platform heeft uit de vele suggesties vanuit het veld vier uitgesproken kansrijke gebieden geïdentificeerd: Flowers & Food, High-tech systemen en materialen, Water, en Creatieve Industrie. Vervolgens voert het platform een lange lijst actiepunten op en stuurt de rest van Nederland met dit huiswerk naar huis.
• Hoger onderwijs: meer kenniswerkers en betere kennisbenutting (26 maart 2004), advies van de Onderwijsraad naar aanleiding van het HOOP 2004. Detail: de plannen van de staatssecretaris voor een ‘Nederlands Harvard’ zijn ‘een brug te ver’ omdat ‘de financiële ruimte die het HOOP (publiek en privaat) daarvoor schept (...) verre van toereikend (is).’
• Hoger Onderwijs en Onderzoeksplan (23 januari 2004). Reacties van de HBO-raad, het Interstedelijk Studentenoverleg, de LSVb.
• Deltaplan beta/techniek (19 december 2003), Actieplan voor de aanpak van tekorten aan bèta's en technici.
• Rapport De Bekostiging van het Universitaire Onderwijs en Onderzoek in Nederland: Modellen, Thema's en Trends (december 2003), van het Center for Higher Education Policy Studies van de Universiteit Twente, in opdracht van de AWT. Helder overzicht over vroegere en huidige financieringsstructuur van het universitaire bestel.
• Ruim baan voor talent, notitie van staatssecretaris Nijs die op 19 december door het kabinet is aangenomen. Hierin worden experimenten in collegegelddifferentiatie en selectie aan de poort aangekondigd update maart 2004: Leiden gaat hiermee experimenteren).
• Grenzeloze mobiliteit kennismigranten - Hoe krijgen wij het talent naar Nederland toe? (25 november 2003), advies van het Innovatieplatform aan de regering. Aanbevelingen onder andere ‘één loket, één procedure en één document speciaal voor alle internationale kennismigranten’ en verlaging van de legeskosten voor kenniswerkers (nu € 430 per jaar). Update (29 april 2004): Het kabinet volgt de aanbevelingen, maar alleen voor veelverdieners (de migrant moet meer dan 45.000 euro verdienen, mag geen UD van minder dan 30 jaar zijn, en promovendi en postdocs zijn expliciet uitgesloten).
• CPB rapport Prikkel de Prof (een analyse van de bekostiging van universitair onderzoek) (oktober 2003). Onderzoek naar mogelijkheden om kosten-per-publicatie te verminderen door outputsturing. Het rapport doet geen aanbevelingen, geeft alleen mogelijkheden een problemen aan.
• Tijd om te kiezen - Kenniseconomiemonitor 2003 (8 september 2003), een nota van de Stichting Nederland Kennisland. Goed leesbare analyse van de situatie. Aanbevelingen: (1) Kiezen voor excellentie, (2) Reorganiseren van het innovatiesysteem, (3) Verhogen uitgaven naar minimaal EU-gemiddelde, en (4) Minder nota's, meer actie.
• Bekostiging Hoger Onderwijs, advies van de Onderwijsraad (2 september 2003). Advies over bekostigingsstructuur voor hoger onderwijs in Bachelor/Masterstructuur met naast de traditionele aanbieders ook private Nederlandse en buitenlandse onderwijsaanbieders.
• Rapport van de visitatie van de Universitaire Lerarenopleidingen van de VSNU (26 juni 2003). Interessante cijfers instroom:

  	93/94	94/95	95/96	96/97	97/98	98/99	99/00	00/01	01/02	02/03
  wiskunde	40	67	59	44	40	19	38	46	46	73
  totaal beta	167	266	253	205	179	127	189	232	181	253

• Third European Report on Science & Technology Indicators 2003 (maart 2003). Dit rapport is precies wat de naam suggereert: een brede selectie van metingen van wetenschaps- en technologieactiviteit. Bevat ook een uitgebreide bespreking van de methodologische kanten van wetenschapsmeting. Helder en alomvattend.
• Kennis, Kennis, Kennis (`Kennisstrategie 2010, actieplan'), actieplan van VNO-NCW, de KNAW, NWO, TNO, en de VSNU (14 februari 2003). Aanbevelingen:
  1. Totstandbrengen van een coördinerende structuur voor de kennisstrategie
  2. Plegen van een extra publieke investering in wetenschappelijk onderzoek
  3. Verhogen van de instroom in beta-, technisch en wetenschappelijk onderwijs
  4. Versterken van de Nederlandse uitgangspositie in internationaal perspectief en in het bijzonder binnen Europa
  5. Invoeren van effectieve systeemprikkels ter bevordering van focus en samenwerking
  6. Stimuleren van onderzoek en ontwikkeleing in het bedrijfsleven
  7. Significant verhogen van het aantal high-tech innovatieve starters
  8. Bevorderen van het aantrekken en behouden van goede buitenlandse kenniswerkers
  9. Tegengaan van versnippering van departementale onderzoekssubsidies
  10. Opnemen van een kennispassage in het komende regeerakkoord
• AWT-rapport 50: Naar een nieuw maatschappelijk contract. Synergie tussen publieke kennisinstelllingen en de Nederlandse kennissamenleving. Januari 2003. Quote: `Verder investeren in wetenschap en innovatie is een noodzakelijk, maar geen voldoende, middel om Nederland in 2010 te doen behoren tot de meest concurrerende en dynamische kenniseconomieën ter wereld. Wetenschap en innovatie zijn als de kip met de gouden eieren - serieuze en langdurige investeringen zijn onontbeerlijk alvorens men er de vruchten van kan plukken. Vandaag plukken we de vruchten van de investeringen en inspanningen van de generaties voor ons. Om onszelf en de generaties na ons te laten oogsten, zijn extra investeringen nodig in plaats vna bezuinigingen. Put your money where your mouth is.' (italics in origineel). Zie ook de achtergrondstudie met interviews met wetenschappers.
• AWT-rapport 49: Gewoon doen!? Perspectief op de Barcelona-ambitie '3% BBP voor O&O'. Juli 2002.
• CPB-boek: De pijlers onder de kenniseconomie: opties voor institutionele vernieuwing, januari 2002. Zie vooral hoofdstukken drie, Onderwijs: het opbouwen van menselijk kapitaal, en vier, Wetenschappelijk onderzoek: prikkels, prestaties en benutting.

• Nederland Kennisland noemt zichzelf een ‘denktank’ met als missie ‘Nederland ontwikkelen tot een sleutelregio in de internationale kenniseconomie, op een manier die economisch en sociaal meerwaarde creëert’.

• Speech Tony Blair Science Matters voor de Royal Society, 23 mei 2002 (quote: `today the science budget is increasing by 7% a year in real terms').